De Noord-Limburgse Teutenkamer

Het einde van de Teutenhandel

De laatste fase in de Teutengeschiedenis (18de eeuw tot eerste
decennia van de 20ste eeuw) is gekenmerkt door bloei èn verval. Over
het algemeen ging de Teutenhandel, vooral sedert de 19de eeuw sterk
achteruit. Toch wisten enkele compagnieën zich in deze crisisperiode
op te werken en werden zeer vermogend. Deze uitzonderingen hebben een
blijvende indruk nagelaten en zorgden voor ‘mythevorming’ : de Teuten
werden beschouwd als de nieuwe adel, in staat om grote stenen
herenhuizen te bouwen die schril afstaken tegen de eenvoudige
Kempense boerderijen. Dit was zeker geen algemeen fenomeen. Het
zakelijk succes van deze kooplui was zelden groot.

Uiteindelijk brak de industriële ontwikkeling van West-Europa in de
19de eeuw de Teutenhandel: wie niet inspeelde op de snelle economische ontwikkelingen werd verdrongen. De handelspraktijken van  de Teuten waren plots voorbijgestreefd, tenzij in die gebieden waar de industrialisatie achterwege bleef of waar het grootbedrijf
(voorlopig) geen kans maakte. Zo komt het dat enkele Teutencompagnieën de 19de eeuw overleefden en de aloude traditie tot  zelfs na WO I konden voortzetten. Maar deze Teuten waren genoodzaakt om een winkel uit te baten en permanent open te houden. Ook diende
het commercieel inzicht verruimd te worden. En hierdoor verdween de Teuterij: wilde men de handel ter plaatse verder organiseren dan moest men definitief uitwijken.

De Westfaalse Teuten-groothandelaars maakten vanaf 1850wel een omslag, met succes! Zij richtten de eerste grootwarenhuizen op. De winkel in Sneek van Clemens en August Brenninckmeyer geldt als de primeur. De bekende winkelketens als C&A, V&D, P&C, Voss, Lampe en Kreymborg hebben allemaal een Duits Teutenverleden. Van veel bescheidener aard zijn de Lommelse bedrijven van Heseman(s) en Van Endert.De boterfabrikant of boterteut Jurgens uit Oss Linnenfabriek  Rijeken in Hamont, omgevormd tot strohulzenfabriek Wijnen, 7930  Confectiewinkel Rijeken in Brielle, ca. 7970 ligt aan de basis van het bekende concern Unilever. De meeste Teuten uit de Limburgse Kempen en Noord-Brabant waagden deze sprong niet. Velen gingen simpelweg rentenieren, anderen startten met een klein bedrijfje in de eigen streek.

 

Confectiewinkel Rijcken in Brielle